Wyższy limit zwolnienia podmiotowego z VAT od 2026 r. – znaczenie dla praktyki gospodarczej

Od 1 stycznia 2026 r. zacznie obowiązywać podwyższony limit zwolnienia podmiotowego z podatku od towarów i usług, wynoszący 240 000 zł wartości sprzedaży w skali roku podatkowego. Zmiana ta może dotyczyć znacznej grupy mikroprzedsiębiorców oraz osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, których obroty w ostatnich latach kształtowały się w pobliżu dotychczasowej granicy ustawowej.

Nowy limit został wprowadzony w art. 113 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług i zastępuje obowiązujący dotychczas próg 200 000 zł. Z punktu widzenia konstrukcji podatku VAT oznacza to modyfikację jednego z podstawowych instrumentów upraszczających funkcjonowanie najmniejszych podmiotów gospodarczych.

Podwyższenie limitu nie zostało połączone ze zmianą zasad ustalania wartości sprzedaży decydującej o prawie do zwolnienia. Do tej wartości nie zalicza się czynności zwolnionych z VAT na podstawie przepisów szczególnych ani odpłatnej dostawy środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji. Mechanizm obliczania obrotu pozostaje więc niezmieniony, a istota nowelizacji sprowadza się do podniesienia kwoty granicznej.

Na szczególną uwagę zasługują regulacje przejściowe odnoszące się do podatników, którzy w 2025 r. przekroczyli dotychczasowy limit 200 000 zł, lecz nie osiągnęli obrotu przekraczającego 240 000 zł. Podmioty te mogą skorzystać ze zwolnienia podmiotowego już od początku 2026 r., bez konieczności zachowania rocznego okresu karencji, który w dotychczasowym stanie prawnym istotnie ograniczał możliwość powrotu do zwolnienia po jego utracie.

Zwolnienie podmiotowe wiąże się z określonymi konsekwencjami po stronie podatnika. Podmiot objęty zwolnieniem nie nalicza podatku VAT od sprzedaży, nie składa deklaracji podatkowych ani plików JPK_VAT oraz nie prowadzi ewidencji VAT. Jednocześnie traci prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, co w praktyce może mieć znaczenie zwłaszcza dla przedsiębiorców ponoszących wyższe koszty operacyjne lub inwestycyjne.

Zmiana limitu nie wpływa na katalog czynności wyłączonych z możliwości korzystania ze zwolnienia podmiotowego. Podmioty świadczące usługi prawnicze, doradcze oraz inne czynności wskazane w ustawie pozostają zobowiązane do rejestracji jako podatnicy VAT czynni niezależnie od wysokości osiąganego obrotu, co oznacza, że nowelizacja nie zmienia ich sytuacji prawnej.

Eksperci zwracają uwagę, że podwyższony limit może skłaniać część przedsiębiorców do ponownej analizy modelu prowadzonej działalności, jednak decyzja o pozostawaniu poza systemem VAT powinna uwzględniać nie tylko poziom sprzedaży, lecz także strukturę kosztów, charakter klientów oraz długofalowe plany rozwoju firmy.

Podwyższony limit zwolnienia podmiotowego z VAT należy zatem postrzegać jako narzędzie upraszczające funkcjonowanie najmniejszych podmiotów gospodarczych, którego rzeczywiste znaczenie będzie zależne od indywidualnych uwarunkowań danego przedsiębiorcy.